Ansel Adams

Samenvatting

Ansel Easton Adams († 22 april 1984 in Carmel-by-the-Sea, Californië) was een Amerikaans fotograaf, auteur en docent artistieke fotografie. Hij is vooral bekend om zijn indrukwekkende landschaps- en natuurfoto”s van de nationale parken, nationale monumenten en wildernisgebieden in het westen van de Verenigde Staten, waarvoor hij zich zijn leven lang heeft ingezet.

Als medeoprichter van de groep f

Kinderjaren en vroege jaren

Ansel Easton Adams was het enige kind van Charles Hitchcock Adams en Olive Bray Adams, een koopmansfamilie uit San Francisco. De jongen werd genoemd naar zijn oom Ansel Easton. De familie Adams kwam van zijn vaders kant uit New England. De familie was in het begin van de 18e eeuw vanuit Noord-Ierland geëmigreerd. De grootvader had in San Francisco een welvarende houthandel opgebouwd, die Adams” vader Charles opvolgde. De familie van zijn moeder kwam uit Baltimore, en zijn grootvader van moederskant had zich gevestigd in Carson City, Nevada, als transporteur en grondspeculant.

Adams” ouders waren politiek liberale, verder nogal conservatief-burgerlijke mensen. Zijn vader was een enthousiast amateur-astronoom die geïnteresseerd was in optische instrumenten in het algemeen en in fotografie in het bijzonder en een Kodak “Brownie Bullseye” boxcamera bezat als zijn modernste wapenfeit; zijn moeder was artistiek ambitieus en wijdde zich liever aan het schilderen van porselein.

Een van Ansel Adams” eerste jeugdherinneringen was de verwoestende aardbeving in San Francisco in 1906, waarbij de vierjarige zijn neusbeen verbrijzelde als gevolg van een val, die nooit werd hersteld en Adams zijn kenmerkende scheve, naar links gerichte neus gaf. Aangezien de Adams” in een zelfgebouwd huis in de duinen buiten San Francisco woonden, bleven ze verder grotendeels gespaard van de gevolgen van de beving.

De paniek van 1907, recessies

In 1907 stierf Ansel”s grootvader William James Adams. Zijn dood en wat bekend werd als de paniek van 1907, de eerste grote beurskrach in de VS, gingen ook gepaard met de ondergang van zijn bedrijf. De sluipende recessie van de volgende decennia eiste het hele familiefortuin van de familie Adams op, en Ansel”s vader probeerde het weinige bedrijfskapitaal dat overbleef te redden. Collusie en aandelenverkoop door Ansel”s oom Ansel Easton zouden uiteindelijk tot verdere financiële rampspoed hebben geleid. Uiteindelijk nam de bank het pand over en werd het eens zo bloeiende bedrijf opgebroken.

Als kind was Ansel vaak ziekelijk en leed aan verkoudheden en verschillende kinderziekten. Toch stoeide hij urenlang op de steile kliffen aan de nabijgelegen Pacifische kust van Fort Scott of China Beach. De nieuwsgierige jongen verzamelde insecten en botaniseerde planten. Hij was ook gepassioneerd door sport, maar was altijd te ongeduldig om zich op één sport te concentreren. In 1912 kreeg Ansel de mazelen en moest twee weken in bed doorbrengen in een verduisterde kamer. Om de tijd te doden, legde zijn vader hem zijn bokscamera uit en het oude principe van de camera obscura dat erachter schuilging, waardoor de belangstelling van de jongen voor fotografie voor het eerst werd gewekt.

Ansel bracht het grootste deel van zijn lagere schooltijd door op de Rochambeau School in San Francisco. Maar omdat hij werd beschouwd als een moeilijk kind dat zich meestal verveelde in de klas en vaak in schermutselingen verzeild raakte, moest hij verschillende keren van school veranderen. Na een gewelddadige woedeaanval werd hij uiteindelijk van school gestuurd en kreeg hij thuis les van zijn vader, die hem basis Frans en algebra leerde. Charles Adams zorgde er ook voor dat zijn zoon Engelse literaire klassiekers las en les kreeg in oud Grieks van een bevriende priester. Zoals Adams in zijn memoires beschrijft, rijpte bij hem tijdens de vele gesprekken met de geestelijke al snel het besef dat hij zijn intellect moest gebruiken om een eigen kritische kijk op de wereld te creëren, die, zoals hij zei, gericht was “tegen onverdraagzaamheid, onwetendheid en hoogmoed”. Rond deze tijd werd ook een muzikaal talent bij de jongen duidelijk, en daarom kreeg hij vanaf 1914 extra pianolessen.

De Panama-Pacific International Exposition, Turning to Music…

In 1915 gaf zijn vader hem een jaarkaart voor de Panama-Pacific International Exposition, de wereldtentoonstelling die werd gehouden om de opening van het Panamakanaal te vieren. De gigantische tentoonstelling liet een blijvende indruk op de jongen achter, en hij was bijzonder enthousiast over de concerten die in de feestzaal van de tentoonstelling, een enorm koepelgebouw, werden uitgevoerd op een imposant orgel. Hij miste zo mogelijk geen enkel concert. Hij bezocht ook vaak de tentoonstelling van schilderijen en beelden in het Paleis voor Schone Kunsten, waar werken te zien waren van Pierre Bonnard, Paul Cézanne, Paul Gauguin, Claude Monet, Camille Pissarro en Vincent van Gogh.

In zijn zoektocht naar een regulier schoolverlatersdiploma bezocht Ansel vervolgens nog verschillende scholen, en met zijn diploma van de achtste klas beëindigde hij uiteindelijk formeel zijn schoolcarrière.

Vanaf de leeftijd van 13 jaar kreeg de jongen intensieve pianolessen van een oudere dame, Marie Butler, een afgestudeerde van het New England Conservatory met vele jaren leservaring. Zij bezat virtuositeit in haar spel en een diepgaande kennis van muziektheorie en muziekgeschiedenis; zij wist met veel geduld en volharding een zekere mate van discipline uit de jongen te halen en zijn fascinatie voor het instrument op te wekken. In 1918 beval zij de jonge Adams de componist Frederick Zech (1858-1926) aan om muziek te studeren. Adams ontwikkelde al snel het verlangen om professioneel muzikant te worden.

De Sierra, Yosemite en fotografie

Ansel Adams was in 1916 voor het eerst met zijn ouders op vakantie geweest naar Yosemite National Park. Tijdens de vakantie gaf zijn vader hem een Kodak “Brownie” boxcamera, Ansel”s eerste eigen camera. De 14-jarige begon hartstochtelijk alles vast te leggen wat voor zijn lens kwam. De jongen was zo enthousiast over de vakantie dat hij ook de volgende jaren de zomermaanden in het natuurgebied bleef doorbrengen. In 1919 werd Adams lid van de Sierra Club, opgericht door John Muir. In 1922 publiceerde Adams zijn eerste artikel voor het Sierra Club Bulletin. In 1934 zou hij uiteindelijk lid worden van de Raad van Bestuur van de Club (tot 1971).

Tijdens een clubreis naar Yosemite in de zomer van 1923 ontmoette Adams zijn jeugdvriend, de violist en latere fotograaf Cedric Wright (1907-1950). Tijdens een meerdaagse excursie door het park werd de vriendschap tussen de twee natuurliefhebbers versterkt en wisselden zij van gedachten over muziek en hun wederzijdse ontluikende belangstelling voor fotografie. Wright hield zich bezig met picturalisme en gaf de voorkeur aan portretten die qua technische kwaliteit vergelijkbaar waren met het vroege werk van Edward Weston. Via Wright maakte Adams onder meer kennis met de kunstig gedrukte boeken van Elbert Hubbard, de grondlegger van de Roycroft-beweging.

De vriendschap met Wright, de relatie met de Sierra Club en de talloze excursies in het Yosemite Park zouden Adams een diepe, levenslange fascinatie voor de wildernis en het behoud ervan bijbrengen. In latere jaren herinnerde Adams zich deze tijd als “de meest gedenkwaardige ervaring in zijn leven” en benadrukte hij hoe de sterke ervaring van de natuur, de jeugd aan zee en de jonge jaren in de Sierra Nevada zijn hele leven hadden gevormd.

Na verloop van tijd begon Adams de kiekjes die hij tijdens zijn excursies in Yosemite maakte te beschouwen als een “visueel dagboek”, en hoe meer hij fotografeerde, hoe meer hij geïnteresseerd raakte in het fotografische proces erachter. Uiteindelijk wilde hij leren hoe hij de plaatjes zelf op papier kon zetten. Rond 1917 bood een buurman die een fotolaboratorium runde hem een baan aan als laborant. Binnen korte tijd leerde Adams de routine van het ontwikkelen van film. Uiteindelijk perfectioneerde hij zijn hobby en slaagde hij erin expressieve beelden te maken.

Monoliet, het gezicht van Half Dome

Tot halverwege de jaren 1920 zag Ansel Adams zichzelf als een ambitieuze amateurfotograaf. Adams dateerde een lentedag, 17 april 1927 in Yosemite, die naar eigen zeggen “zijn begrip van het medium fotografie zou veranderen.” Op die dag ging Adams met zijn vrienden Cedric Wright, Arnold Williams, Charlie Michael en zijn toekomstige vrouw Virginia Best op pad naar Diving Board, een rotspunt met een indrukwekkend uitzicht op Half Dome. Adams sleepte in zijn rugzak 40 pond aan camera-apparatuur mee, bestaande uit een corona studio camera, diverse lenzen, filters, zes plaathouders met twaalf glasplaten en een houten statief. Tijdens de beklimming nam Adams verschillende foto”s, waarvan sommige mislukten; één glasplaat werd per ongeluk belicht omdat Adams was vergeten de cameralens te beschermen tegen direct zonlicht. Uiteindelijk had hij nog maar twee platen over om te belichten, zoals hij zei, “met het mooiste uitzicht dat de Sierra biedt – het gezicht van Half Dome zelf.” Van deze excursie bracht Adams een van zijn beroemdste beelden mee: Monoliet, het gezicht van Half Dome.

In 1937 was er een brand in Adams” fotolab, waarbij duizenden van zijn originele negatieven werden vernietigd of beschadigd. Het kostte hem en zijn helpers meerdere dagen om de geborgen negatieven te bewateren en te drogen. Van sommige foto”s, bijvoorbeeld Monolith, The Face of Half Dome, die alleen aan de randen beschadigd was, zijn er vergrotingen van voor en na de brand, waarbij de nieuwere vergrotingen noodzakelijkerwijs een kleiner deel van het beeld laten zien, zodat de beschadigde delen niet zichtbaar zijn. Adams bewaarde de originele negatieven in een kluis in latere jaren.

Albert Bender, Robinson Jeffers

In het voorjaar van 1926 stelde Cedric Wright zijn vriend Ansel voor aan de kunstverzamelaar en mecenas Albert Maurice Bender (1866-1941). De oorspronkelijk uit Ierland afkomstige Bender had zijn fortuin gemaakt als verzekeringsmakelaar en werd beschouwd als een filantroop die een grote kennissenkring had en vrij invloedrijke relaties met belangrijke galeriehouders, kunstenaars en uitgevers aan de westkust. Hij had een bijzondere belangstelling voor prentkunst en zeldzame kunstenaarsboeken. Hij was geïnteresseerd in het fotografische werk van Adams en besloot zonder meer om samen met de jonge fotograaf een portfolio te realiseren. Bender zorgde voor publicatie en distributie. Volgens Adams” idee moest de portefeuille gewoon Photographs heten, maar uitgever Jean Chambers Moore had bedenkingen bij dat woord, en dus kwamen ze het kunstmatige woord Parmelian Prints als titel overeen, waarmee Adams echter niet erg gelukkig was. Toen Adams uiteindelijk het gedrukte werk in handen had, was zijn teleurstelling des te groter omdat de foutieve subregel “…of the High Sierras” aan de titel was toegevoegd: “Sierra” is immers al meervoud. Parmelian Prints of the High Sierras werd in 1927 gepubliceerd in een oplage van 100 portfolio”s plus 10 kunstenaarsexemplaren, elk met 18 foto”s, voor een verkoopprijs van 50 dollar per exemplaar.

Ansel Adams en Albert Bender werden goede vrienden en maakten samen talloze lange reizen per auto. Via Bender leerde Adams al snel tal van creatieven uit de Bay Area kennen, waaronder de journaliste en dichteres Ina Coolbrith, en de teruggetrokken dichter en natuurfilosoof Robinson Jeffers, die kritisch stond tegenover het humanisme en die in symboolrijke gedichten een toekomst voorspelde waarin de natuur het heel goed zou doen zonder mensen, wat dicht aanleunde bij een bepaald onderliggend gevoel van Adams. Jeffers” toenemend anti-humanistisch radicalisme en zijn toegenomen minachting voor de menselijke beschaving zouden hem in latere jaren veel kritiek opleveren.

Huwelijk met Virginia Best

Op 2 januari 1928 trouwde Ansel Adams in Yosemite met zijn jeugdliefde Virginia Rose Best. Virginia was de dochter, geboren in 1904, van Harry Best, een plaatselijke landschapsschilder die schilderijen, houtsnijwerk en souvenirs verkocht in zijn eigen atelier en winkel in Yosemite Park. Ansel had Virginia al ontmoet in de studio van Harry Best in 1921. Ze deelden een passie voor Yosemite en muziek: Virginia wilde oorspronkelijk zangeres worden. Virginia Best en Ansel Adams hadden een veelbewogen relatie van meer dan zes jaar. Hun zoon Michael werd geboren in 1932, twee jaar later gevolgd door hun dochter Anne. Toen Virginia”s vader Harry Best in 1936 onverwacht overleed, nam zij zijn winkelstudio in Yosemite over.

In de eerste jaren van zijn huwelijk schommelde Adams nog tussen twee beroepen: die van concertpianist en die van professioneel fotograaf. Uiterlijk begin jaren dertig, met het begin van de Grote Depressie, kon Adams zich de evenwichtsoefening niet meer veroorloven, noch financieel noch emotioneel. Om zijn toekomstige carrière te verduidelijken, maakte hij in die tijd verschillende reizen naar New Mexico.

New Mexico, Taos Pueblo

Een reis met Albert Bender had Adams al in 1927 naar Santa Fe in New Mexico gebracht. Het was Adams” eerste kennismaking met het dorre woestijngebied in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Hij was sterk onder de indruk van het bijzondere licht van New Mexico, het soms bizarre landschap en de enorme wolkenformaties. In Santa Fe ontmoetten ze de dichter Witter Bynner en de schrijfster Mary Hunter Austin, die zich bijzonder inzette voor de belangen van de Indianen en vrouwen. Tijdens Adams” eerste reis naar New Mexico in 1927 nam hij slechts enkele foto”s. In de twee volgende jaren nam de fotograaf een corona studio camera mee en belichtte hij op orthochromatische film.

In 1929 brachten Ansel Adams en Virginia een uitgebreid bezoek aan Santa Fe in gezelschap van de Ierse schrijfster en theosofe Ella Young, een kennis van Albert Bender. Het was in die tijd dat Adams voor het eerst serieus speculeerde over het uitsluitend verdienen van zijn brood met fotografie en zich eventueel vestigen in het noorden van New Mexico. Ansel en Virginia hadden een uitnodiging van Mary Austin aangenomen om bij haar te logeren. Ze raakten snel bevriend en al snel ontstond het idee om samen een boek te schrijven over een onderwerp uit New Mexico. Adams en Austin, in overleg met Albert Bender, kwamen Taos Pueblo als sponsor overeen en namen contact op met de kunstmecenas Mabel Dodge Luhan, die in het nabijgelegen Taos haar kunstenaarskolonie Los Gallos had gesticht. De rijke Luhan had al invloedrijke salons in Europa en New York, waar de intellectuelen en creatieven van haar tijd zich hadden verzameld. Haar man Tony, zelf een Pueblo indiaan, bracht haar in contact met het stamhoofd en de raad van ouderen van de Pueblo. Tao”s Pueblo werd gepubliceerd in 1930 in een eerste oplage van 100 boeken.

Paul Strand, begin als professioneel fotograaf

Toen Adams Mabel Dodge Luhan opnieuw bezocht in Los Gallos, maakte hij kennis met de fotograaf Paul Strand en zijn vrouw Becky, evenals met de schilder en fotografe Georgia O”Keeffe, de schrijver D. H. Lawrence en de architect en schilder John Marin, die allen te gast waren bij de kunstmecenas. Paul Strand was zeer geïnteresseerd in Adams” Taos boek, en zo raakten de twee fotografen met elkaar in gesprek. Strand toonde Adams enigszins onhandig zijn werk, dat hij op dat moment alleen als 4 × 5 inch grootformaat negatieven in een kartonnen doos bij de hand had. Ondanks het ontbreken van positieve afdrukken, was Adams gefascineerd door Strand”s perfect gecomponeerde beelden:

De ontmoeting met Paul Strand gaf Adams de beslissende impuls: opeens zag hij de creatieve mogelijkheden die in het medium fotografie zouden kunnen liggen. Met het besluit om zijn carrière als musicus voorgoed op te geven en in de toekomst als professioneel fotograaf aan de slag te gaan, keerde Adams terug naar San Francisco. In de jaren daarna onderhield Adams een levendige correspondentie met Strand.

In 1930 bouwde Adams een huis met een studio naast het ouderlijk huis en begon te werken als commercieel fotograaf. Onder de toenemende druk van de economische crisis fotografeerde hij in het begin, zoals hij zei, “zo ongeveer alles: van catalogi tot industriële rapporten, van architectuur tot portretten.” Hoewel hij altijd de voorkeur gaf aan artistieke fotografie en zijn latere carrière als leraar, zou Adams ook tot op hoge leeftijd succesvol blijven als opdrachtfotograaf, met fotoreportages voor bijvoorbeeld Fortune of Life magazine, of reclamefotografie voor onder meer AT&T, Kodak of Nissan. Veel van zijn latere opdrachten voor betalende opdrachtgevers werden in kleur uitgevoerd.

Al in 1929 had de Yosemite Park and Curry Company (YPCCO), die de concessies van het park beheerde, hem ingehuurd om de public relations voor Yosemite te verzorgen, waarbij hij vooral foto”s maakte van de wintersportmogelijkheden om toeristen aan te trekken. Gedurende vele jaren werd de YPCCO Adams belangrijkste klant. Zijn collega-fotografe Imogen Cunningham, die hij eind jaren twintig rond deze tijd via Albert Bender had leren kennen en met wie hij zijn leven lang bevriend bleef, bekeek zijn commerciële werk altijd met gemengde gevoelens en bekritiseerde hem soms op humoristische wijze met de woorden “Adams, you”ve sold out again.” Cunningham stond aanvankelijk onder invloed van het picturalisme, maar wendde zich halverwege de jaren twintig ook tot de zuivere fotografie.

Vanuit artistiek oogpunt waardeerde Adams de toen wijdverbreide picturalistische fotografie niet erg. De stijl leek hem te gemaniëreerd, en tot dan toe had hij slechts enkele foto”s gezien die hij artistiek vond; bovendien was zijn kennis van de geschiedenis van de fotografie en de fotografen tot dan toe uiterst beperkt. Uiterlijk sinds zijn ontmoeting met Paul Strand in New Mexico was Adams gaan experimenteren; hij probeerde nieuwe fotografische richtingen uit en werkte nu met ongestructureerd, glad fotopapier met een glanzend oppervlak, net als zijn idolen Strand en Edward Weston. Uiteindelijk kreeg hij een fijner gevoel voor het licht en de toongradaties in de afdrukken. Hij merkte op: “Ik voelde me bevrijd: ik kon een goed negatief maken door visualisatie en nu ook betrouwbaar als een fijn beeld”.

Groep f

Op een avond in 1932 kwamen Ansel Adams en de fotografen Imogen Cunningham, John Paul Edwards, Sonya Noskowiak, Henry Swift en Edward Weston bijeen in het huis van de fotograaf, filmmaker en Berkeley-student Willard Van Dyke om het idee van “hetero-fotografie” te bespreken. Hoewel het werk van sommige deelnemers zeer verschillend was, kwamen zij overeen een gemeenschappelijk doel na te streven en een nieuwe weg van creatieve fotografie uit te stippelen die zich duidelijk zou onderscheiden van het traditionele picturalisme. Tijdens een andere vergadering bespraken ze een naam voor de groep. De jonge fotograaf Preston Holder, een medestudent van Willard Van Dyke, die aanwezig was, deed de suggestie “US 256”, de verouderde systeembenaming voor het zeer kleine f-stop getal 64, dat een grote scherptediepte betekende. Maar omdat de verwarring met een Amerikaanse snelweg duidelijk was, werd afgesproken “f

“Groep f

De tentoonstelling liep van 15 november tot 31 december 1932 en bevatte 80 foto”s die te koop waren: Edward Weston rekende vijftien dollar per foto. Tijdens de tentoonstelling deelde de groep een gezamenlijk geschreven manifest uit. Zowel de tentoonstelling als het manifest baarden opzien en leidden tot verhitte discussies, die volgens Adams “grotendeels negatief waren”. Vooral kunstenaars en galeriehouders dienden schriftelijke klachten in tegen het museum, dat het waagde fotografie als kunstvorm in een openbare ruimte te tonen. Uiteindelijk kozen het bestuur en museumdirecteur Rollins de kant van de fotografen. Aan het hoofd van de kritiek stonden de Pictorialisten, vooral William Mortensen, een fotograaf uit Los Angeles die doordrongen was van de schilderkunstige traditie en die volgens Adams in vakbladen laatdunkend over de groep schreef.

De groep f

Alfred Stieglitz

In maart 1933 ondernam Ansel Adams, vergezeld van zijn vrouw Virginia, een uitgebreide reis naar de Oostkust, die via Chicago en Detroit, met museumbezoeken aldaar, ook naar Rochester leidde, waar Adams de Eastman Kodakfabriek bezocht. De bestemming van de reis was New York, waar de Adams op 28 maart aankwamen. Naast theater- en museumbezoeken was Ansel, met foto”s in zijn bagage, zeker van plan Alfred Stieglitz te ontmoeten, de meest invloedrijke galerist en mentor van de fotografie in de Verenigde Staten in die tijd, om hem zijn foto”s te laten zien.

Bij zijn eerste ontmoeting met Alfred Stieglitz in diens galerie An American Place op Madison Avenue, vond Adams de New Yorkse fotograaf koud en afwijzend, maar uiteindelijk beschouwde Stieglitz het werk van Adams met welwillendheid. Met de zegen van Stieglitz ging Adams in zee met de invloedrijke New Yorkse galeriehoudster Alma Reed, die Delphic Studios runde, een van de weinige prestigieuze kunstgaleries waar ook foto”s werden tentoongesteld. In november 1933 opende eindelijk een verkooptentoonstelling van 50 foto”s van Adams in de Delphic Studios, die, hoewel geen financieel succes in de tijd van de Grote Depressie, vergezeld ging van een verrassend goede recensie in de New York Times.

Adams bezocht Alfred Stieglitz voortaan eenmaal per jaar in New York om ideeën uit te wisselen en hem nieuwe foto”s te laten zien. Pas in januari 1936 stemde Stieglitz in met een tentoonstelling met Adams; de schilderijen werden getoond in een succesvolle show in An American Place in november 1936. Verrukt schreef Adams aan zijn vrouw Virginia: “De tentoonstelling bij Stieglitz is ongewoon – niet alleen dat de foto”s stijlvol bij elkaar passen en opgehangen zijn. Hun relatie tot de ruimte en hun relatie tot Stieglitz zijn unieke dingen.”

De Newhalls en het MoMA

In 1939 ontmoette Adams in New York de kunsthistoricus Beaumont Newhall en zijn vrouw Nancy, met wie Adams al sinds zijn boek Making a Photograph uit 1935 correspondeerde. Beaumont Newhall was destijds bibliothecaris bij het Museum of Modern Art (MoMA), hij had een sterke belangstelling voor fotografie als kunstvorm en schreef talrijke essays en recensies over dit onderwerp. De correspondentie groeide uiteindelijk uit tot een levenslange vriendschap. Samen met Nancy Newhall publiceerde Adams in latere jaren verschillende boeken.

In 1940 werd Adams curator van een grote fototentoonstelling in San Francisco, getiteld A Pageant of Photography, die als onderdeel van de Golden Gate tentoonstelling een dwarsdoorsnede van de geschiedenis en de ontwikkeling van de fotografie zou laten zien. Het spectrum varieerde van het begin van de fotografie met de foto”s van Timothy H. O”Sullivan van de Burgeroorlog tot de rayografieën van Man Ray. De begeleidende tentoonstellingscatalogus was uitgebreid en bevatte essays van Beaumont Newhall, Dorothea Lange, László Moholy-Nagy, Nicholas Ulrich Mayall van het Lick Observatory, Grace Morley de directeur van het San Francisco Museum of Modern Art en Paul Outerbridge.

Beaumont Newhall was ook helemaal uit New York naar de westkust gekomen met zijn vrouw. Adams” fototentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten inspireerde de Newhalls tot een uitgebreide opbouw van de fotografische afdeling in het MoMA. Na hun terugkeer konden ze de ongenaakbare Alfred Stieglitz van het idee overtuigen. Adams slaagde er op zijn beurt in de fotograaf Arnold Genthe over te halen voor de openingstentoonstelling die datzelfde jaar in het MoMA was gepland. Zowel de bijdragen van Stieglitz als die van Genthe werden onmisbaar geacht, aangezien beiden tot de pioniers van de artistieke fotografie in de VS behoorden.

Op 31 december 1940 opende de eerste tentoonstelling van de nieuwe fotografische afdeling in het MoMA onder de titel Sixty Photographs. De tentoonstelling was uitgebreid en documenteerde alle creatieve fotografie vanaf het begin tot heden. Getoond werden werken van Berenice Abbott, Ansel Adams, Eugène Atget, Ruth Bernhard, Mathew B. Brady, Henri Cartier-Bresson, Harold E. Edgerton, Peter Henry Emerson, Walker Evans, Arnold Genthe, David Octavius Hill en Robert Adamson, Dorothea Lange, Henri Le Secq, Helen Levitt, Lisette Model, Moholy-Nagy, Dorothy Norman, T. H. O”Sullivan, Eliot Porter, Man Ray, Henwar Rodakiewicz, Charles Sheeler, Edward Steichen, Alfred Stieglitz, Paul Strand, Luke Swank, Brett Weston en Clarence White, alsmede onbekende persfotografen.

Edward Steichen

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vertrok Beaumont Newhall naar Europa voor luchtverkenning, en zijn vrouw Nancy en Ansel Adams namen kortstondig de leiding over van de fotografieafdeling van het MoMA. Adams was vice-voorzitter van het foto-comité. Naarmate de oorlog vorderde, nam Edward Steichen, die van de Amerikaanse marine opdracht had gekregen om de oorlog in de Stille Oceaan fotografisch te documenteren, het over in het MoMA. Sinds zijn eerste ontmoeting met Steichen koesterde Adams een uitgesproken antipathie voor de fotograaf, vooral omdat hij oorlogspropaganda-tentoonstellingen bedacht. Volgens Adams gingen deze de opdracht van een kunstmuseum te buiten. Uiteindelijk ontstonden er discrepanties, waardoor zowel de Newhalls als Adams hun functie neerlegden. Steichen trad in 1947 aan als de nieuwe directeur van de fotografische afdeling van het MoMA, die hij tot 1962 leidde. Hij werd opgevolgd door John Szarkowski, die in de jaren zeventig een grote reizende tentoonstelling van Adams” werk zou samenstellen.

In 1954 kwamen Adams en Steichen opnieuw met elkaar in contact toen Steichen zijn tentoonstelling The Family of Man (1955) samenstelde en om negatieven van Adams vroeg. Adams stuurde Steichen de beelden Mount Williamson, Sierra Nevada en From Manzanar, California als duplicaten en vroeg of hij de afdrukken mocht maken. Steichen weigerde en liet Adams” werk “onevenredig uitvergroten”, zoals deze laatste bekritiseerde. Adams zei later: “Toen ik de voltooide muurschildering zag, voelde ik me ziek. Hij had Mount Williamson, een van mijn sterkste schilderijen, gedegradeerd tot een behangetje. Ik heb jarenlang mijn interesse in het MoMA verloren.”

Maanopkomst, Hernandez, New Mexico

In het voorjaar van 1941 ontving Adams een brief van Harold L. Ickes, de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, waarin hem werd gevraagd de nationale parken in de Verenigde Staten te fotograferen om er muurschilderingen van te maken voor het ministerie; rond dezelfde tijd gaf de U.S. Potash Company in Carlsbad, New Mexico hem de opdracht de potasmijnen bij Carlsbad te fotograferen. Voor dit doel reisde Adams, vergezeld van zijn achtjarige zoon Michael en zijn oude vriend Cedric Wright, naar het noorden van New Mexico om verschillende landschapsfoto”s te maken. Nabij het dorp Hernandez werden de reizigers getrakteerd op een buitengewoon schouwspel, toen de maan plotseling opkwam boven de besneeuwde bergtoppen, terwijl in het westen de late middagzon wit flitste op enkele kruisen op een kerkhof. Wetende dat zo”n motief nooit meer zou voorkomen, stopte Adams de auto om haastig uit te laden en zijn lijvige platencamera op te stellen. Hij slaagde slechts in één opname; bij het tweede negatief was de zon al verdwenen achter een wolkenbank en “het magische moment was voorgoed voorbij”, zoals hij zich herinnerde. zou Ansel Adams” beroemdste foto worden. Jaren later kreeg de fotograaf nog steeds brieven met de vraag of het een dubbele belichting was, wat hij altijd ontkende.

Helaas vergat Adams in zijn opwinding de foto te dateren, waardoor biografen en fotohistorici lange tijd hebben getwist over de exacte datum van de legendarische foto. In de jaren 80 kon Beaumont Newhall, met de hulp van bevriende astronoom David Elmore, de datum van de zeldzame zon-maanconstellatie berekenen met behulp van azimutentabellen en kaarten op een computer, volgens welke Maanopkomst zou moeten hebben plaatsgevonden op 31 oktober 1941 tussen 16:00 en 16:05 lokale tijd. Recent onderzoek dateert de datum van verschijning echter op 1 november 1941, 16.49 uur MST.

Nationale Parken

Nadat Adams de potasmijnen van de U.S. Potash Company had gefotografeerd, reisde hij door naar Carlsbad Caverns National Park om foto”s te maken voor het Amerikaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken. Tijdens de reis maakte Adams foto”s van de rotsnederzettingen van de Anasazi in het Mesa Verde National Park of van de adobe pueblos van de Acoma. Daarnaast recreëerde Adams op zijn manier de historische foto”s van Timothy H. O”Sullivan, die hij al in 1873 in Canyon de Chelly had gemaakt.

In de zomer van 1942 zette de fotograaf zijn uitgebreide foto-excursie voor de regering door verschillende nationale parken voort: hij fotografeerde de geisers van Yellowstone National Park en maakte stops in onder meer Rocky Mountain National Park, Glacier National Park en ten slotte Mount McKinley National Park (nu Denali National Park). Tot groot ongenoegen van Adams werd het muurschilderingsproject in juli 1942 onder druk van de Tweede Wereldoorlog stopgezet en na de oorlog niet meer hervat.

Na het einde van de oorlog vroeg Adams bij de John Simon Guggenheim Foundation een beurs aan, zodat hij zijn werk in de nationale parken kon voortzetten voor zijn eigen boekproject. Adams ontving tweemaal een Guggenheim Fellowship: in 1946 en 1948. De beurs stelde hem onder meer in staat naar Zuid-Alaska te vliegen, waar hij met een groep geologen foto”s maakte van de ijsvelden rond Glacier Bay in Glacier Bay National Park. Uit al het nationale parkmateriaal haalde hij de portfolio The National Parks and Monuments en het in 1950 verschenen fotoboek My Camera in the National Parks.

Manzanar, Dorothea Lange

In de zomer van 1943 kreeg Adams van Ralph Merrit, de pas benoemde directeur van het Manzanar interneringskamp, de opdracht om de benarde situatie te documenteren van de Nisei, inheemse Amerikaanse burgers van Japanse afkomst die na de aanval op Pearl Harbor onder dwang waren overgebracht naar geïsoleerde gebieden als onderdeel van een regeringsinterneringsprogramma. Ansel Adams besloot naar Manzanar te gaan in de late herfst van dat jaar. Hij kende het verlaten gebied in de Owens Valley al van de verhalen van Mary Austin en van de documentaire foto”s die Dorothea Lange hier een jaar eerder had gemaakt. Het bezoek aan de verlaten sloppenwijk raakte Adams diep. Een van zijn beroemdste foto”s, Winter Sunrise, The Sierra Nevada, from Lone Pine, California (1943), werd genomen in Manzanar.

De fotoreportage van het interneringskamp Manzanar, die Adams” enige bijdrage bleef die rechtstreeks verband hield met de oorlog, werd in 1944 gepubliceerd als het boek Born Free and Equal: The Story of Loyal Japanese-Americans. Het werk kreeg positieve recensies en stond in het voorjaar van 1945 bovenaan de bestsellerlijst van de San Francisco Chronicle.

Ansel Adams werkte samen met Dorothea Lange aan verschillende verhalen in de jaren 50. Lange woonde ook in de San Francisco Bay Area en had in de jaren dertig een reputatie opgebouwd als sociaal documentaire fotografe met haar levendige beelden van het Amerikaanse plattelandsleven, in opdracht van de onder Roosevelt opgerichte Farm Security Administration (F.S.A.). Adams” relatie met Lange was vriendschappelijk, ondanks enkele meningsverschillen, en de twee wisselden vaak geanimeerde fotografische en politieke standpunten uit. Adams zag in het werk van Lange een zekere sympathie voor het trotskisme, hoewel de fotograaf dit nooit rechtstreeks heeft gezegd. “Ze was integer in haar overtuigingen en was vol scepsis over de zelfvoldane ”good old boy”-houding die ze in het bedrijfsleven en de politiek zag”, zegt Adams in zijn memoires over de fotografe. De twee onderhielden jarenlang een levendige correspondentie.

In de zomer van 1953 kregen Adams en Lange de opdracht van Life magazine om het foto-essay Three Mormon Towns te maken over de teruggetrokken mormonen in het zuidwesten van Utah.

Edwin Land en Polaroid

In 1948 ontmoette Adams de natuurkundige en fotografiepionier Edwin Herbert Land op een feestje bij hem thuis in Cambridge, Massachusetts. Land had net zijn nieuwe Polaroid Land separation process gepresenteerd en nodigde de nieuwsgierige Adams de volgende dag uit in zijn laboratorium, waar Land een instant portret van Adams maakte. Het was Adams” eerste kennismaking met het Polaroid proces. Aangezien de kring van Land in die tijd uitsluitend bestond uit wetenschappers en theoretici, maar niet uit creatieve mensen met fotografische kennis, nam hij zonder meer Adams aan als technisch adviseur. Naast een instant camera met de bijbehorende films, kreeg Adams de taak om de kwaliteit en prestaties van het materiaal te onderzoeken, wat uiteindelijk resulteerde in een levenslange zakelijke relatie tussen Adams en Polaroid, alsmede een hechte vriendschap tussen Land en Adams.

Vanaf de jaren 1950 maakte Ansel Adams talrijke foto”s op Polaroid materiaal. Een bekende foto uit 1968, El Capitan, Winter Sunrise, die de monoliet El Capitan in Yosemite toont, werd genomen op Polaroid Type 55 P.

Onderwijsactiviteiten

In 1940 nam Ansel Adams korte tijd de fotografieafdeling van de Art Center School (nu Art Center College of Design) in Los Angeles over en leidde hij ook talrijke workshops “op locatie” in Yosemite National Park. In 1946 werd hij door de toenmalige voorzitter van de San Francisco Art Association, Ted Spencer, gevraagd een afdeling fotografie op te richten aan de California School of Fine Arts, nu het San Francisco Art Institute. Adams stemde enthousiast in en begon onmiddellijk met de planning van drie donkere kamers en een grote demonstratie- en onderwijsruimte voor de universiteit. Maar de kosten van Adams” project overschreden ver het budget en wekten het ongenoegen van de andere onderwijsafdelingen. “De schilders, beeldhouwers, drukkers en pottenbakkers stonden op als een man in woede. Fotografie is geen kunst, beweerden ze, en hoort niet thuis op een kunstschool …” herinnerde Adams zich.

Met de steun van Spencer kon hij toch zijn onderwijscarrière beginnen en uiteindelijk zijn critici overtuigen van zowel de ambachtelijke als de artistiek-esthetische aspecten van de fotografie. Adams afdeling fotografie was een van de eerste die het medium fotografie onderwees in een instelling voor schone kunsten. Na slechts één jaar, na het ontvangen van de Guggenheim Fellowship, nam Adams echter al ontslag bij het instituut vanwege tijdgebrek. Moreel gezien vond hij eindelijk een gelijkwaardige opvolger in Minor White.

Ansel Adams bleef tot op hoge leeftijd talrijke workshops organiseren, waarin hij lezingen gaf over zijn zonesysteem en andere inzichten in de theorie en praktijk van de fotografie. In deze context produceerde hij talrijke leerboeken over fotografische techniek, zoals Camera and Lens and The Negative (beide 1948), The Print (1950) of Natural Light Photography (1952) en Artificial Light Photography (1956).

Carmel, De Vrienden van de Fotografie

Na sinds het begin van de jaren twintig afwisselend in San Francisco en Yosemite te hebben gewoond, verhuisden Ansel en Virginia Adams in 1961 naar Carmel-by-the-Sea, waar Dave McGraw, een vriend van de Adams, een kleine kolonie kunstenaars had verzameld. De overweging om naar Carmel te verhuizen was vooral logistiek voor de Adams”: Ansel had nog werk te doen in New Mexico, terwijl Virginia nog steeds Best”s Studio runde, de voormalige winkelstudio van haar vader in Yosemite. Dick McGraw bood de Adams een terrein van drie hectare aan op Wild Cat Hill in de Carmel Highlands. Met pijn in het hart nam Adams afscheid van zijn ouderlijk huis in de duinen van San Francisco, waar hij sinds de bouw ervan in 1903 met tussenpozen had gewoond. Adams” moeder Olive was al in 1950 overleden, en zijn vader Charles was haar minder dan een jaar later gevolgd. Met de hulp van architect Ted Spencer liet Adams een huis ontwerpen volgens zijn ideeën, met als middelpunt een grote donkere kamer die vanuit alle delen van het huis toegankelijk was.

In Carmel richtte Adams in 1967 samen met Morley Baer, Beaumont en Nancy Newhall en Brett Weston de Friends of Photography op als een vereniging zonder winstoogmerk voor het bevorderen van creatieve fotografie en het organiseren van tentoonstellingen en expositieruimten. Binnen enkele jaren werd de vereniging een internationaal bekende instelling met enkele duizenden leden. Na Adams” dood in 1984 verhuisde de groep van Carmel naar San Francisco en opende in 1989 het Ansel Adams Center for Photography in Yerba Buena Gardens.

Late jaren en dood

Naarmate hij ouder werd, beperkte Ansel Adams zijn activiteiten tot kleinere workshops voor de Friends of Photography, de publicatie van fotoboeken en bijdragen aan vakbladen, en de reproductie van zijn beroemdste foto”s, die inmiddels gewilde verzamelobjecten waren geworden. Sinds het tijdperk Nixon is Adams ook steeds meer betrokken bij politieke initiatieven voor het behoud van de nationale parken. In 1975 diende hij daartoe een memorandum in bij de zittende president Gerald Ford.

In de jaren zeventig begon de fotograaf zijn nalatenschap te regelen en richtte daartoe twee trusts op: ten eerste de Ansel Adams Publishing Rights Trust, die alle toekomstige publicaties en reproductierechten zou beheren, en ten tweede de Ansel Adams Family Trust, waarin de netto-opbrengsten van de Ansel Adams Publishing Rights Trust zouden vloeien en die uitsluitend ten goede zou komen aan de familie van Adams, en na het overlijden van Ansel en Virginia, aan hun kinderen Anne en Michael. Bovendien bepaalde Adams dat zijn foto”s niet langer mochten worden geassocieerd met enig commercieel product.

Halverwege de jaren zeventig maakte Adams zijn laatste opdrachtwerken en kondigde hij publiekelijk aan dat hij na 31 december 1975 geen opdrachten voor schilderijen meer zou aanvaarden. Met Adams” aankondiging begonnen de prijzen van zijn foto”s op kunstveilingen gestaag te stijgen. Hij bracht het grootste deel van 1976, 1977 en 1978 door met het uitvoeren van openstaande orders. In de laatste jaren van zijn leven zeefde de fotograaf ongeveer 40.000 negatieven door. Tijdens Adams” leven bereikte Moonrise, Hernandez, New Mexico de recordprijs van 71.000 US dollar op een veiling, de hoogste prijs die tot dan toe voor een foto werd betaald.

Hoewel Adams” werk al tijdens zijn leven op internationale tentoonstellingen was te zien, reisde hij zelf pas in 1974 voor het eerst naar Europa om een tentoonstelling van zijn werk in Arles te bezoeken en lezingen te geven. Hij ontmoette collega-fotografen als Bill Brandt, Brassaï, Henri Cartier-Bresson en Jacques-Henri Lartigue. In 1976 herhaalde hij zijn lezingentournee naar Arles, en in 1979 bezocht hij het Victoria and Albert Museum in Londen. In datzelfde jaar onderging Adams, die sinds het begin van de jaren zeventig met toenemende hartproblemen kampte, een operatie waarbij een drievoudige bypass werd aangelegd. Hij weigerde een vierde lezingenreis naar Europa in 1982. In 1979 organiseerde John Szarkowski, Edward Steichen”s opvolger in het bestuur van de fotografische afdeling van het MoMA, de grote reizende tentoonstelling Ansel Adams and the West, met 153 landschapsbeelden van de fotograaf. De opening van de tentoonstelling viel samen met Adams” boekpublicatie Yosemite and the Range of Light. De show was een groot succes en kreeg een coverstory in Time magazine van kunstcriticus Robert Hughes.

In 1981 was Adams de tweede na Lennart Nilsson die door de Erna en Victor Hasselblad Foundation werd geëerd met de Hasselblad Gold Medal. De prijsuitreiking door koning Carl XVI Gustaf van Zweden vond plaats in het MoMA. Adams had de Zweedse fotograaf en uitvinder Victor Hasselblad al ontmoet tijdens een bezoek aan New York in 1950. Hasselblad had Adams destijds gevraagd een van zijn eerste camera”s uit te proberen, de middenformaat Hasselblad 1600F. Vanaf dat moment behoorden de Hasselblad modellen tot Adams” favoriete camera”s.

De tachtigste verjaardag van Ansel Adams op 20 februari 1982 werd gevierd met talrijke tentoonstellingen, retrospectieven en festiviteiten georganiseerd door de Vrienden van de Fotografie. Tot Adams” bijzondere vreugde gaf de Russische pianist Vladimir Ashkenazi, die hij zeer bewonderde, een privé-pianoconcert bij de Adams thuis in Carmel.

Adams stierf op 22 april 1984 op 82-jarige leeftijd aan hartfalen. Zijn lichaam werd gecremeerd en zijn as uitgestrooid bij Half Dome in Yosemite National Park. Ter ere van hem werd het Minarets Wilderness gebied rond de bergketen The Minarets in de Sierra Nevada in hetzelfde jaar omgedoopt tot Ansel Adams Wilderness. Zijn vrouw Virginia Best Adams overleed op 29 januari 2000.

Fotohistorische indeling

Ansel Adams wordt beschouwd als een vertegenwoordiger van de “rechte fotografie”, die zich, in navolging van de traditie van het realisme in de schilderkunst, toelegt op een strikte picturale esthetiek en, volgens de principes van de f

Fotografie als kunstvorm, relatie tot muziek

In zijn talrijke geschriften, lezingen en workshops schetste Adams resoluut zijn procedures voor het creëren en verfijnen van een perfect getekende “goed gecomponeerde” foto en demonstreerde hij de mogelijkheden die pure fotografie kan bieden als artistiek expressiemedium. Met een achtergrond in klassieke muziek bracht Adams zijn kennis van muzikale compositie over op compositie in de kunst en verklaarde hij terecht dat fotografie “tot de schone kunsten” behoorde. Adams beschouwde (en noemde) daarbij de camera met zijn toebehoren van verschillende lenzen en filters als gelijkwaardig aan muziek als “instrument”.

Het “verwachte” mooie beeld

In tegenstelling tot de snelle reportagefotografie en de opkomende snapshotfotografie, die op zijn laatst sinds de introductie van de handige Kodak-producten (“You press the button – we do the rest” was destijds de slogan van het bedrijf) en de 35 mm-formaten vaak leidde tot een mechanische willekeur van het afgebeelde, Adams concentreerde zich op een bepaalde “voorziene” ideale compositie al op locatie, die hij visualiseerde en uiteindelijk in het uitgebreide donkere kamerproces door middel van toonwaardecorrecties de afdruk de gewenste presentatievorm gaf, die hij zelf omschreef als een expressieve “fine picture”. Adams benadrukte deze “anticipatie” onder verwijzing naar zijn collega-fotograaf Henri Cartier-Bresson, die wordt beschouwd als een snapshotfotograaf bij uitstek, maar die ondanks deze snelheid de compositie van het beeld al op het “beslissende moment” in het onderbewustzijn visualiseerde en zo de optimale uitdrukking vond.

Het zonesysteem

Samen met fotograaf en universitair docent Fred Archer ontwikkelde en formuleerde Ansel Adams eind jaren dertig het beroemde zonesysteem. De methode, die Adams vervolgens verder ontwikkelde, is gebaseerd op een reeks artikelen in het vaktijdschrift U.S. Camera. Met behulp van het zonesysteem probeerde Adams de contrastomvang van het onderwerp zo vakkundig over te brengen op de (meestal veel lagere) contrastomvang van de zwart-wit film dat een natuurlijke beeldindruk ontstond. Het doel was technisch perfecte, zuiver getekende negatieven die gemakkelijk konden worden vergroot. Dit betekent echter niet dat hij manipulaties in de donkere kamer afwees. Voor hem was het negatief slechts een tussenstadium op weg naar het beeld dat al in zijn hoofd bestond – alleen dit tussenstadium moest aan de hoogste eisen voldoen, zodat hij in de uiteindelijke druk precies zijn idee kon verwezenlijken. In de stijl van de muziek begreep hij het negatief als partituur, maar alleen de afdruk was de interpretatie en het voltooide werk.

Het zonesysteem van Adams werd ambivalent ontvangen door fotografen en de vakpers; sommigen vonden de methode nuttig om de creatieve mogelijkheden uit te breiden onder het aspect van de “gekalibreerde opname”, critici van het zonesysteem en voorstanders van snapshotfotografie vonden het principe te didactisch, te omslachtig en niet erg praktisch.

De technologie

Adams presenteerde zijn werkwijze in talrijke gespecialiseerde boeken, waarin hij vaak technische aspecten beschrijft zoals belichtingstijden, de gebruikte apparatuur, filters, filmmaterialen of het verdere werk in de donkere kamer of het fotolab aan de hand van de ontstaansgeschiedenis van een geselecteerd werk.

Adams werkte voornamelijk met Korona en later Linhof grootformaat (view) camera”s, en vanaf de jaren vijftig ook met Hasselblad middenformaat camera”s op zwart-wit film. Tot ongeveer het begin van de jaren dertig gebruikte hij de gebruikelijke orthochromatische films, waardoor sommige foto”s die onder een blauwe hemel waren genomen, ongefilterde relatief heldere resultaten opleverden. Om de hemel dramatisch donker te doen lijken, gebruikte de fotograaf kleurenfilters (meestal Wratten nr. 29 roodfilters) met panchromatische films. Dit wordt bijvoorbeeld duidelijk in Monolith, The Face of Half Dome uit 1927.

In zijn eigen fotolab gebruikte Adams een op maat gemaakte horizontale vergroter, gebaseerd op een oude omgebouwde platencamera. Met het apparaat kon hij ook zijn vroege grootformaatnegatieven vergroten, waarvan sommige op glazen platen van 8×10 inch stonden.

Hoewel de trend al in de jaren dertig naar groot formaat ging, maakte Adams voor tentoonstellingsdoeleinden vaak alleen contactafdrukken van zijn negatieven in het formaat 20×25 cm, die hij in witte vattingen presenteerde. Om het contrast te verhogen en de hoogst mogelijke archiveringsstabiliteit te bereiken, toonde Adams de afdrukken meestal met directe seleniumkleuring.

Alfred Stieglitz bracht Adams op het idee om de werken optimaal tentoon te stellen voor een neutrale muur in een mengeling van indirect kunstlicht en gedempt daglicht om het effect te vergroten – een type presentatie dat tegenwoordig gebruikelijk is in de White Cubes.

Adams en kleurenfotografie

Minder bekend is dat Adams ook kleurenfoto”s maakte: Tijdens zijn fotografische leven maakte hij meer dan 3.000 foto”s op kleurendiafilm. De foto”s zijn voornamelijk genomen in de jaren 1940 en 1950, deels als testopnamen voor Kodak”s nieuw ontwikkelde Kodachrome film. Toen Adams in 1984 overleed, had hij al plannen voor een boek over kleurenfotografie. Het onderwerp hield hem al sinds de jaren vijftig bezig, zij het met ongemak. In de jaren tachtig gaf hij toe dat als hij nu als jonge fotograaf opnieuw kon beginnen, hij waarschijnlijk in kleur zou fotograferen, “maar eigenlijk,” zei Adams, “hou ik niet zo van kleurenfotografie. Het is niet mijn kopje thee.”

Op de vraag of hij in zwart-wit werkte omdat zijn kleurenvisie misschien gestoord was, antwoordde hij dat hij zijn kleurenvisie had laten controleren en dat die in orde was. Hij geeft de voorkeur aan zwart-wit omdat hij dan meer controle heeft over het proces. Veel van zijn commerciële opdrachten werden in kleur uitgevoerd. Door zijn kennismaking met Edwin Land kreeg hij ook de gelegenheid vele nieuwe instant materialen te testen waarmee hij indrukwekkende beeldresultaten behaalde.

Ansel Adams was al tijdens zijn leven een van de belangrijkste Amerikaanse fotografen van de 20e eeuw. Zijn naam, die nu onlosmakelijk verbonden is met de fotografische documentatie en het behoud van de nationale parken en nationale monumenten in het westen van de VS, werd zowel een synoniem als een label voor technisch hoogstaande natuur- en landschapsfotografie, die al tijdens zijn leven op grote schaal werd gecommercialiseerd.

Belang als natuurbeschermer

Adams bracht een groot deel van zijn leven door in de Amerikaanse nationale parken en indianenreservaten, waar hij niet alleen als fotograaf werkte, maar hen ook ondersteunde met zijn werk, zijn publicaties en in zijn workshops. Zijn talrijke geschriften wekten snel publieke belangstelling voor de voorheen onbekende wildernisgebieden van het Westen.

Adams” werk Sierra Nevada, voor het eerst gepubliceerd in 1939: De John Muir Trail had een belangrijke invloed op de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Harold Ickes en paste in het regionalistische aspect van het regeringsprogramma van “economische vernieuwing” onder president Franklin D. Roosevelt, die onder meer leidde tot de oprichting van Sequoia & Kings Canyon National Parks in 1940. In 1968 werd Adams door de National Park Service (NPS) voor zijn diensten geëerd met de Conservation Service Award, de hoogste civiele onderscheiding van een agentschap van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Voor de Sierra Club, waarvan Adams van 1934 tot 1971 bestuurslid was, maakte de fotograaf talrijke fotoreportages met begeleidende essays, die verschenen in het tijdschrift Sierra Club Bulletin van de club en die een belangrijke bijdrage leverden aan de ontwikkeling van het toerisme en de economisch-politieke betekenis van de natuurgebieden, die aan het begin van de vorige eeuw nog onaangetast waren. Terwijl dit aanvankelijk gebeurde onder eenvoudige natuurbeschermingsaspecten, begon met het begin van de Tweede Wereldoorlog een ontwikkeling en popularisering van het gebied, die uiterlijk in de jaren zestig leidde tot een expansieve commercialisering, toen delen van de natuurgebieden werden opengesteld voor grondspeculanten en concessies werden verleend voor de bouw van energiecentrales. Hierover ontstonden uiteindelijk meningsverschillen, waardoor Adams in 1971 aftrad als bestuurslid.

Perceptie door kunstcritici

In een nieuwe editie van zijn veelgeprezen History of Photography: From 1839 to the Present benadrukt fotohistoricus en curator Beaumont Newhall, een tijdgenoot en vriend van Adams, de technische kwaliteit van Adams” werk, dat “al in 1936, op zijn tentoonstelling in Stieglitz” galerie An American Place, van een gevoeligheid en oprechte directheid was die men zelden tegenkwam”. Newhall verklaarde: “Adams toonde in zijn fotografie, geschriften en onderwijs op voortreffelijke wijze de mogelijkheden aan van pure fotografie als expressiemiddel,” verwijzend naar Adams” liefde voor experimenteren, zijn technisch meesterschap en zijn “serene gevoel voor de ongerepte gebieden van de aarde, vaardigheden waarmee de fotograaf prachtige landschapsfoto”s maakte.”

In 1979 wijdde de kunstcriticus Robert Hughes een coverstory aan de fotograaf in Time magazine, waarin hij benadrukte dat geen enkele andere levende fotograaf meer had gedaan om het verschil vast te stellen tussen documentair en esthetisch, of “emotioneel” gebruik van fotografie. Fotohistoricus John Szarkowski – directeur van de fotografieafdeling van het MoMA van 1962 tot 1991 – karakteriseerde Adams in een interview met de New York Times naar aanleiding van de door hem samengestelde Ansel Adams-retrospectieve, Adams at 100, die in 2003 in het MoMA in New York en het SFMOMA in San Francisco te zien was: “Een van de doelstellingen van de tentoonstelling is Adams te bevrijden van het beeld van de groene sociaal-realist. Hoewel Adams een levenslange belangstelling had voor het behoud van de wildernis, werden zijn beste werken gemaakt om redenen die veel persoonlijker en mystieker waren – maar hij zou verontwaardigd zijn als iemand suggereerde dat hij ook maar iets had gehad dat in de buurt kwam van religieuze gevoelens in de traditionele zin. Uit zijn privé brieven blijkt duidelijk dat zijn ervaringen van de natuurlijke wereld in wezen mystieke ervaringen waren, en dat zijn enige echt blijvende artistieke probleem was om fysiek bewijs van die ervaring te leveren.”

Vergeleken met maatschappijkritische tijdgenoten relativeert Szarkowski het veronderstelde mindere belang van Adams voor de sociale documentaire fotografie in de VS: “Tot ongeveer 1960 werd het feit dat hij bomen en besneeuwde bergen fotografeerde gezien als een ”morele tekortkoming” door velen die vonden dat fotografie eerder menselijk lijden moest documenteren. Pas later werd hij een held voor iets wat hij nooit van plan was toen hij zijn beste werk maakte.”

In de context van de retrospectieve beschreef de New York Times Adams in termen van de commercialisering van zijn naam als “Amerika”s meest geliefde fotograaf, wiens foto”s van donderende rotsen en glinsterende bosjes populairder zijn dan ooit door een eindeloze stroom posters, kalenders, boeken en screensavers…”. Kunsthistoricus John Pultz beschouwde Adams in een dossier over “New Photography in the United States” als een fotograaf van perfectie in ambacht en techniek die “zich in de jaren veertig en vijftig vrijwel uitsluitend toelegde op de weergave van majestueuze landschapspanorama”s, terwijl hij in de verscheidenheid van zijn onderwerpen in de jaren dertig al de precisie had bereikt die Strand en Weston in de jaren twintig hadden gevestigd.”

Betekenis voor de vestiging van de fotografie als kunstvorm

In navolging van Edward Weston en de gezamenlijk opgerichte groep f

In een overlijdensadvertentie voor de fotograaf stelde Der Spiegel in 1984 dat Adams een eerbied kreeg “die hem naast de grote schrijvers, schilders en componisten van zijn generatie plaatste”: De Amerikaan Ansel Adams had aanzienlijk bijgedragen tot het vestigen van de fotografie als een volwaardige kunstvorm.”

Kritische beschouwingen

De kunstfotograaf en picturalist William Mortensen (1897-1965) was een van Adams” strengste critici in de jaren 1930. Na Mortensen”s dood verhinderde Adams vermoedelijk de archivering van zijn fotografische nalatenschap in het Center for Creative Photography van de Universiteit van Arizona en werd Mortensen vergeten. De recente kunsthistorische rehabilitatie William Mortensen: A Revival van het Center for Creative Photography suggereert een poging van Adams om zijn tegenhanger uit te wissen uit de annalen van de fotografische geschiedenis. In zijn autobiografie gaf Adams slechts een eenzijdig verslag van zijn lange correspondentie met Mortensen.

Een uitgesproken kritisch standpunt wordt ingenomen door auteur Jonathon Green in zijn American Photography: A Critical History 1945 to the Present, die Adams puriteinse technocratische kenmerken toedicht en hem “de archetypische 19e-eeuwse Amerikaanse ingenieur” noemt die, “zoals alle grote bouwers van zijn tijd, zijn kennis toepaste op het esthetische en spirituele welzijn van de mensheid”. Het werk van Adams heeft een puriteinse inslag: sober en conservatief met een obsessie voor technologische beheersing, waaruit een andere fundamentele Amerikaanse eigenschap blijkt die we al bij Stieglitz en Steichen zagen: het agressieve, acquisitieve, inventieve engagement met technologie en het praktische gebruik van nieuwe technologieën.

“Het formalisme dat Adams” werk doordringt, houdt rechtstreeks verband met zijn geloof in technologie. Voor Adams is technologie verlossend. Hij kon zelfs auto”s of televisies verkopen met een zuiver geweten. In feite lijkt het erop dat hij meer vertrouwt op technologie dan op visie. Van alle grote Amerikaanse fotografen is hij degene met het meest inconsistente oeuvre. Als zijn werk slaagt, is het adembenemend, maar als het mislukt, is het niet meer dan een vingeroefening in het zonesysteem – plakkerig en decoratief.”

Adams op de kunstmarkt – recordprijs voor zogenaamd herontdekte negatieven

In 2000 kocht Rick Norsigian, een schilder uit Fresno, Californië, twee dozen met 65 glasplaatnegatieven voor 45 dollar per stuk, met foto”s van Yosemite Park. Volgens een taxatie in opdracht van Norsigian zouden de negatieven door Adams zijn gemaakt. Het opschrift op de papieren hulzen van de negatieven zou ook identiek zijn aan het handschrift van Adams” vrouw Virginia, en de negatieven dateren uit de jaren 1920 en 1930. Norsigian kwam met de vondst in 2007 via de Los Angeles Times. In een persconferentie in 2010 verklaarde kunstkenner en galeriehouder David W. Streets dat het ging om “een ontbrekende schakel in de geschiedenis en het werk van Ansel Adams” en schatte hij de waarde van de vondst op ongeveer 200 miljoen dollar (ongeveer 153,5 miljoen euro). De erfgenamen en executeurs van Ansel Adams daarentegen twijfelden aan de echtheid van de vondst en merkten op dat als de negatieven inderdaad echt waren, ze niet zoveel waarde zouden hebben, omdat alleen originele afdrukken van Adams zelf een hoge verzamelwaarde zouden hebben. Latere vergelijkingen toonden overeenkomsten met vroege foto”s van een verder onbekende portretfotograaf genaamd Earl Brooks. In maart 2011 bereikten Norsigian en de Adams Trust een minnelijke schikking waarbij Norsigian het recht werd ontzegd om afdrukken van de betrokken negatieven als “echte” Adams-foto”s op de markt te blijven brengen.

Ansel Adams Prijs

Sinds 1971 reikt de Sierra Club de Ansel Adams Award for Conservation Photography uit aan fotografen wier werk voornamelijk gewijd is aan het behoud en de bescherming van de natuur. Een bekende prijswinnaar is de Nederlander Frans Lanting.

Beschouwd als klassiekers van de landschapsfotografie:

Portretfoto”s:

Andere motieven:

Ansel Adams schonk in 1965 een selectie van zijn werken uit de nationale parken en de foto”s van het Manzanar interneringskamp aan het fotoarchief van de Library of Congress.

Publicaties van Ansel Adams

postuum:

Duitse vertalingen

Boeken:

Geïllustreerde boeken, monografieën

Secundaire literatuur

(Tenzij anders vermeld, is het biografische gedeelte gebaseerd op fragmenten uit Ansel Adams en Mary Street Alinder: Ansel Adams: Autobiografie; in Duitse vertaling met aantekeningen van Fritz Meisnitzer, uitgegeven door Christian Verlag, München, eerste editie 1985, ISBN 3-88472-141-0)

Bronnen

  1. Ansel Adams
  2. Ansel Adams
  3. Als Ansel Adams in späteren Jahren erfuhr, dass sein reicher Onkel den eigenen Bruder, Ansels Vater Charles, durch finanzielle Machenschaften langsam in den Ruin getrieben hatte, strich er den Zweitnamen „Easton“.
  4. Ansel Adams: Autobiographie. Christian Verlag, München 1985, S. 13–15.
  5. ^ In 2010, Rick Norsegian bought some glass negatives at a garage sale and claimed they were some of the lost negatives, estimating their value at $200 million.[69] The Ansel Adams Foundation contested this claim and sued. A settlement was reached in 2011 where Norsegian could sell prints without any reference to Adams.[70]
  6. ^ Alinder 1996, p. 192, states that the image caption for Moonrise in U.S. Camera 1943 was inaccurate, citing several discrepancies among technical details.
  7. ^ David Elmore of the High Altitude Observatory in Boulder, Colorado, had determined that Moonrise was taken on October 31, 1941, at 4:03 pm.[91] Di Cicco noticed that the Moon”s position at the time Elmore made his determination did not match the Moon”s position in the image, and after an independent analysis, determined the time to be 4:49:20 pm on November 1, 1941. He reviewed his results with Elmore, who agreed with di Cicco”s conclusions.[92]
  8. Polski tytuł za Fotografia XX wieku. Muzeum Ludwig w Kolonii, wyd. trzecie, 2007, s. 18.
  9. https://www.archives.gov/research/ansel-adams
  10. Alinder, Mary Street (1996). Ansel Adams: A Biography . Nova York: Henry Holt and Company. ISBN 978-0-8050-4116-3, p. 13.
  11. «Ansel Adams Photographs | Center for Creative Photography Digital Collections». web.archive.org. 25 de julho de 2010. Consultado em 18 de fevereiro de 2021
  12. «Ansel Adams in Color». Smithsonian Magazine (em inglês). Consultado em 18 de fevereiro de 2021
Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.